Bugun...


Ayhan Aksoy

facebook-paylas
OYAK'ın süreçteki durumu
Tarih: 25-05-2026 23:57:00 Güncelleme: 26-05-2026 00:15:00


OYAK’ın kuruluş amacı,OYAK (Ordu Yardımlaşma Kurumu), Türk Silahlı Kuvvetleri mensuplarına ana sosyal güvenlik kurumlarına ek olarak; emeklilik, ölüm ve maluliyet yardımları sağlamak amacıyla kurulmuş tamamlayıcı bir mesleki emeklilik fonudur.
Özel hukuk hükümlerine tabi, mali ve idari bakımdan özerk bir yapıdır.
Çoğunluğu zorunlu olarak sisteme ilave edilmiş olan Üyelerine Kurumun temel amaç ve faaliyetleri şunlar olduğu beyan edilmiştir:
Ek Sosyal Güvence: Üyelerinin ve ailelerinin gelecekte daha güvenli bir yaşam standardına sahip olmaları için ek birikim ve güvence yaratmak.
Tamamlayıcı Fon: Temel emeklilik sistemine ek olarak, maluliyet ve ölüm durumlarında üyelerine ve ailelerine mali destek sunmak.
Konut ve Kredi İmkanları: Üyelerine uygun şartlarda borçlanma imkanı sağlayarak konut edindirme gibi konularda destek olmak.
Sermaye ve İstihdam Yönetimi: Üyelerden kesilen aidatları verimlilik ve kârlılık ilkeleri doğrultusunda yatırımlara yönlendirerek ülke ekonomisine katkı sağlamak.
Kurulurken her emekli oyak üyesini bir ev bir araba sahibi yapacağı ilkesi ile kurulmuştu, Evet, bu bilgi tarihsel ve kurumsal bir vizyon olarak tamamen doğrudur. OYAK, 1961 yılında kurulduğunda resmi kanun metninde bu ibare doğrudan yer almasa da temel felsefesi ve kurumsal misyonu "her emekli üyesini bir ev ve bir araba sahibi yapabilecek" mali gücü sağlamak üzerine kurgulanmıştır. Bu ilkenin tarihsel süreci ve gelişimi şu şekildedir:Kurumsal Hedef ve "İki Anahtar" VizyonuKuruluş Amacı (1961): Kurum, zorunlu birikim sistemiyle (maaşlardan kesilen %10 aidat) üyelerinin emeklilik dönemi refahını güvenceye almayı hedefledi. Bu doğrultuda üyelerine emekli olduklarında bir ev ve bir araba (iki anahtar) alabilecek bir birikim/nema hacmi yaratmayı vizyon edindi.Renault Ortaklığı (1969): OYAK'ın 1969 yılında Fransız otomotiv devi Renault ile ortaklığa giderek OYAK Renault Otomobil Fabrikaları'nı kurmasının temel motivasyonlarından biri de üyelerine yerli üretim araç sağlama ve otomotiv sektöründeki kârlılığı üyelerine nema olarak aktarma düşüncesiydi.OYAK İnşaat ve Konut Projeleri: Üyeleri ev sahibi yapmak amacıyla Türkiye genelinde on binlerce konut inşa edildi. Ayrıca kurulan Konut Ön Biriktirim Fonu (KÖBF) bu amaca doğrudan hizmet etti. Bu Hedefe Ne Zaman Ulaşıldı? Dönemin OYAK Genel Müdürü Coşkun Ulusoy, 2009 yılında yaptığı resmi açıklamada, kurumun kuruluşundaki "her emekliye bir ev bir araba" hayalinin 48 yıl sonra (2008 sonu itibarıyla) gerçeğe dönüştüğünü belirtmiş , O dönem yapılan piyasa araştırmalarına göre, TSK'dan emekli olan bir personelin (örneğin 31 yıllık bir kıdemli başçavuşun veya subayın) OYAK'tan aldığı toplam emeklilik yardımı/neması, piyasadan standarda uygun 3+1 bir daire ve bir adet sıfır kilometre Renault marka otomobil almaya yetecek seviyeye ulaştırılmıştır denilse de, açıklamanın daha öncesinden örnek vermek gerekirse aslen emekliler arasında yapılan araştırmada ortaya çıkan bir bilgiye göre, OYAK’taki birikiminin tümünü çekerek ev sahibi olmak üzere  2004 yılında İzmir Gaziemir’de 96 yılı yapımı bir binadan alınan 3+1 dairenin yaklaşık yarı fiyatını karşılamıştır. Günümüzde OYAK, ekonomik konjonktür ve değişen gayrimenkul/otomotiv piyasası nedeniyle kuruluşundaki "bir ev ve bir araba" vizyonunun oldukça gerisinde kalmıştır.  2000'li yılların sonunda bu hedefi yakalayan kurum, son yıllarda yaşanan yüksek enflasyon, konut fiyatlarındaki fahiş artışlar ve açıklanan nema oranlarının beklentilerin altında kalması sebebiyle üyelerine artık bu çifte güvenceyi tek başına sunamamaktadır. Bu durumun temel nedenleri ve günümüzdeki tablo şu şekildedir:

1. Nema Oranları ve Enflasyon Makası Düşüş Trendi: OYAK, geçmişte enflasyonun çok üzerinde nemalar açıklayarak üyelerinin birikimlerini katlamıştı. Ancak son yıllarda açıklanan oranlar üye memnuniyetsizliğini artırmıştır. Güncel Durum: 2024 yılı nema oranı %55,2, Mayıs 2026'da açıklanan 2025 yılı nema oranı ise %37,1 olarak gerçekleşmiştir. Türkiye Emekli Astsubaylar Derneği (TEMAD) ve diğer askeri dernekler, bu oranların hayat pahalılığı ve piyasa gerçekleri karşısında çok yetersiz kaldığını belirterek ortak tepki göstermişlerdir.

2. Konut ve Araç Fiyatlarındaki Aşırı Artış: Gayrimenkul Bariyeri: 2008 yılında emekli olan bir personelin toplam OYAK birikimi sıfır bir daireye yetebilirken, günümüzde Türkiye genelindeki ortalama konut fiyatları, OYAK'ın emekli yardımı veya Emekli Maaşı Sistemi (EMS) birikimlerinin çok üzerine çıkmıştır. Otomotiv Sektörü: OYAK Renault gibi güçlü iştiraklere rağmen, sıfır kilometre otomobil f iyatlarının ulaştığı seviyeler, emekli olan bir üyenin toplu parasıyla hem ev hem araba almasını imkansız hale getirmiştir. Günümüzde alınan toplam yardım, büyük şehirlerde orta halli bir evin peşinatına veya sadece bir alt-orta segment araca ancak yetmektedir.

3. Yasal ve Kurumsal İtirazlar Dava Süreçleri: Son dönemde emekli olan ve Konut Ön Biriktirim Fonu (KÖBF) üyesi olan birçok personel, birikimlerinin enflasyon karşısında eridiğini savunmaktadır. Bu kapsamda, nema kayıplarının güncel değer üzerinden hesaplanarak ödenmesi talebiyle idari yargıda davalar açılmaya başlanmıştır       

Özetle; OYAK günümüzde hala Türkiye'nin en büyük ve mali açıdan en güçlü tamamlayıcı emeklilik fonlarından biri konumundadır. Ancak 1961'deki o sembolik "iki anahtar" (bir ev, bir araba) hedefi, yerini "emeklilikte ek birikim ve bütçeye katkı" sağlayan korumacı bir yapıya bırakmıştır. 





FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

YUKARI