Tarih, yalnızca geçmişte yaşanıp bitmiş vakaların soğuk bir dökümü değil; bugünü anlamamıza, devletin bekasını ve toplumsal huzuru korumamıza rehberlik eden canlı bir birikimdir. Çanakkale Kara Savaşları’nın ikinci safhasını oluşturan Anafartalar ve Conkbayırı muharebeleri, stratejik kırılma noktalarıyla milletimizin kader çizgisinin yeniden çizildiği en kritik eşiklerden biridir.

10 Ağustos 1915 sabahı Conkbayırı’nda Anafartalar Grubu Komutanı Albay Mustafa Kemal’in sevk ve idaresinde gerçekleşen süngü hücumu, yalnızca askeri bir mevziiyi savunmamış; vatanın ve milletin bölünmez bütünlüğünü mukaddes bir iradeyle muhafaza etmiştir. Çanakkale’de tecelli eden bu sarsılmaz ruhtan alınan ilham ve güç, çok değil birkaç yıl sonra Millî Mücadele’nin siperlerinde harç olmuş; Amasya’da, Erzurum’da, Sivas’ta ve Sakarya’da bağımsızlık meşalesi olarak yeniden parlamıştır.

Tarihsel perspektiften bakıldığında, 19. yüzyılın son çeyreğinden itibaren Türk milletine karşı yürütülen çok boyutlu stratejinin ana ekseni, iç cepheyi sarsmak ve vatan coğrafyasını parçalamaktı. Büyük güçlerin müdahil olduğu ve "Ermeni Meselesi" başlığı altında Doğu Anadolu’da yürütülen ayrılıkçı faaliyetler, devletin bütünlüğünü ve toplumsal asayişi hedef alan ilk ve en kapsamlı bölünme projesidir. Çanakkale’de ve Millî Mücadele’de verilen varlık mücadelesi, sadece doğrudan askeri işgale değil; aynı zamanda Sevr’e giden yolda şarkta kurgulanan bu parçalama planlarına karşı da indirilmiş tarihi bir darbedir. Dün Çanakkale siperlerinde, Şark Cephesi’nde ve Kurtuluş Savaşı’nın tüm hatlarında vatan toprağını namus bilip savunan o irade; son kırk yıldır da PKK terör örgütüne karşı Doğu ve Güneydoğu’nun zorlu dağlarında, sınır ötesinde aynı kararlılıkla nöbet tutmaktadır. Tarihin farklı dönemlerinde farklı maskeler veya siyasi söylemlerle ortaya çıkan ancak nihai hedefi bu coğrafyadaki milli birliği bozmak olan tüm yapılar, aynı tarihsel şuurla akamete uğratılmıştır. Çanakkale’deki Mehmetçik ile Dumlupınar’daki, Cudi’deki, Gabar’daki Mehmetçik aynı mukaddes gaye etrafında kenetlenmiş; bu toprakların birliği ve dirlik içinde yaşaması için canını feda etmekten çekinmemiştir.Gerek Çanakkale’de gerek Kurtuluş Savaşı’nda Gazi Mustafa Kemal Atatürk ve silah arkadaşlarının en çok üzerinde durduğu husus, "iç cephenin sarsılmazlığı" ve devletin bekası olmuştur. Nitekim bugün toplumsal huzur veya bütünleşme adı altında gündeme gelen yasal düzenleme ve siyasi söylem tartışmalarını değerlendirirken de bu tarihsel ve milli şuuru merkeze almak şarttır.

Bir yandan toplumsal çatışmaların sonlanması ve huzurun tesisi hedeflenirken, diğer yandan atılacak adımların Türkiye Cumhuriyeti’nin üniter yapısına, uluslararası hukuk karşısındaki haklılığına ve bölünmez bütünlüğüne halel getirmemesi ana esastır. Geçmişte Ermeni komitelerinin faaliyetleri üzerinden iç cephemizi zayıflatmaya çalışan emperyal akıl, bugün de terör örgütleri ve uzantıları vasıtasıyla benzer bir stratejiyi takip etmektedir. Bu bakımdan; devletin varlığına, milletin birliğine kastetmiş terör unsurlarına yönelik uygulanacak olası ceza ertelemeleri veya hukuki esneklikler; adalet duygusunu sakatlamamalı, en önemlisi de Çanakkale’den Millî Mücadele’ye ve günümüz terörle mücadelesine uzanan bu mukaddes çizgide can veren şehitlerimizin aziz hatırasını, yetimlerini, ailelerini ve gazilerimizi asla rencide etmemelidir. Şehitlerimizin dökülen kanı ve gazilerimizin fedakârlığı, her türlü konjonktürel siyasi ve hukuki tasarrufun üzerindedir.

Yüz yılı aşkın bir süredir bu topraklarda verilen varlık mücadelesi ve Ermeni meselesinden günümüze uzanan tarihî tecrübe, bizlere hem vatanı müdafaa etmeyi hem de vicdanı ve adaleti ayakta tutmayı miras bırakmıştır. Geçmişten bugüne uzanan bu sarsılmaz iradeyi özümsemek; devlette liyakati, milli bütünlükten taviz vermeyen duruşu ve şehitlerimizin emanetine sahip çıkan lekesiz bir vefa anlayışını sürdürmektir.

Hüseyin Alpaslan

Tarihçi-Yazar