Bugun...


Tarihçi-Yazar Hüseyin Alpaslan

facebook-paylas
Trabzon Mezâlimi ve Belgelenen İnsanlık Trajedisi
Tarih: 20-11-2026 09:24:00 Güncelleme: 20-11-2026 09:24:00


1916 yılında Trabzon ve çevresini etkisi altına alan Rus işgali ve bu işgal ordusunun koruması altında hareket eden Ermeni çetelerinin sivil halka yönelik icra ettiği cürümler, insanlık tarihinin karanlık sayfaları arasında yer almaktadır. Trabzon Vilayeti genelinde yaşanan bu facianın idari ve hukuki boyutları; mülki, askerî ve adli makamlarca yürütülen geniş çaplı soruşturmalar neticesinde hazırlanan resmî raporlarla tüm çıplaklığıyla gözler önüne serilmiştir.

Vakfıkebir Kaymakamlığı başta olmak üzere yerel idareler ve Trabzon Polis Müdürlüğü tarafından yürütülen tahkikatlar, yaşananların tesadüfi veya kontrolsüz taşkınlıklar olmadığını açıkça kanıtlamaktadır. Ermeni çetelerinin Rus askerî varlığıyla tam bir eş güdüm içerisinde icra ettiği eylemler, bölgenin demografik yapısını tahrip etmeye ve Müslüman ahaliyi planlı bir şekilde sindirip tasfiye etmeye dönük terör pratikleridir. Çetelerin köylere girerek nüfus ve ev sayılarını kaydetmesi, yağmalanan malların sistemli bir şekilde Rusya’ya sevk edilmesi ve din adamları ile dinî mekânların doğrudan hedef alınması, bu organizasyonun boyutunu göstermektedir.

Soruşturma dosyalarına ve yeminli tanık beyanlarına yansıyan somut vakalar, yaşanan vahşetin sınır tanımayan boyutlarını tescillemektedir:

Viçe ve Kel Ali Köyü Olayları: Viçe’ye giren çeteler, sığındıkları evlerde veya dere kenarlarında topladıkları kadın ve çocukları boğazlayarak katletmiştir. Of’un Kel Ali köyünde ise kendisini korumaya çalışan jandarmanın şehit edilmesinin ardından bir kadına yönelik icra edilen insanlık dışı eylemler ve din adamlarının işkencelerle katledilmesi resmî tutanaklara girmiştir.

Lazandos, Pervana ve Çevre Köylerdeki Tahribat: Lazandos ve Pervana başta olmak üzere Purnak, Zimle, Alana ve çevre köylerde kaçamayan siviller katledilmiş; yöre halkından pek çok ailenin namusu ve iffeti alenen çiğnenmiştir.

Kalafka ve İspela Köylerindeki Barbarlık: Yomra’nın Kalafka köyünde erkekler ailelerinin gözleri önünde boğazlanmış, henüz birkaç günlük bebekler havaya atılarak süngü uçlarında katledilmiştir. İspela köyünde ise masum siviller el ve kolları kesilerek yakılmış, görevini terk etmeyen resmî polis memurları ağır işkencelerle asılarak katledilmiştir.

Özellikle kadın ve çocuklara yönelik cinsel şiddet vakalarının, boğazlama, yakma ve süngüleme gibi yöntemlerin farklı yerleşim yerlerinde birebir aynı şekilde tekrar etmesi, ortada tek merkezden planlanmış bir imha siyasetinin varlığını kanıtlamaktadır. İşgal kuvvetlerinin gözü önünde veya fiili desteğiyle gerçekleşen bu eylemler, uluslararası harp hukukunu ve evrensel insani değerleri tamamen ayaklar altına almıştır.

Netice itibarıyla, Osmanlı arşiv belgelerinde (BOA, HR. SYS, 2872/2, lef 9, 10, 11; BOA, HR. SYS, 2872/2, lef 15-16, M. 14.05.1916; BOA, HR. SYS, 2872/4, lef 2-3, M. 07.06.1916) ve dönemin resmî yayınlarında (Ermeni Komitelerinin Amaçları ve Eylemleri, s. 235-236) yer alan bu adli tesciller; 1916 yılında Trabzon taşrasında yaşananların münferit asayiş olayları değil, belgelenmiş birer ağır savaş suçu olduğunu göstermektedir.

Hüseyin Alpaslan

Tarihçi-Yazar





FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

HABER ARA
YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
SON YORUMLANANLAR
  • HABERLER
  • VİDEOLAR
HABER ARŞİVİ

Web sitemize nasıl ulaştınız?


nöbetçi eczaneler
YUKARI