Yakın tarihte yayımlanan "Ermeni İddialarına Tarihî Reddiye" başlıklı eserimizde sunulan ve içeriğinde vesikalarla sergilenen her türlü tarihî bilgi ve hukuki dayanak; 1915 yılına gelindiğinde devlet dâhilinde alınması kaçınılmaz hâle gelen sevk ve iskân kararının meşru, idari ve tarihî arka planını hakkıyla kavrayabilmek adına muazzam bir ehemmiyet arz etmektedir.

Zira devletin güvenlik ve beka politikalarının bu derece sertleşmesi, asılsız iddiaların aksine anlık bir siyasi karardan yahut afaki askerî mülahazalardan değil; 1914 senesi boyunca taşrada bizzat yaşanmış olan organize katliam, lojistik sabotaj ve topyekûn ihanet eylemlerinin devlet hafızasında bıraktığı o birikmiş, sarsıcı etkiden kaynaklanmıştır. Netice itibarıyla 1914 ve 1915 yılları; paramiliter Ermeni komitelerinin silahlı ve kanlı kalkışmalarının kurumsal bir nizama büründüğü, Çarlık Rusya’sının bölgesel emperyalist çıkarlarını tahkim etmek üzere Ermeni unsurlarını maşa olarak araçsallaştırdığı, Osmanlı devlet idaresinin ise varlığını muhafaza edebilmek adına tavizsiz ve zorunlu güvenlik tedbirlerine yönelmek mecburiyetinde kaldığı en kritik tarihî dönüm noktasıdır.

Tarihî hakikatlerin bu net tablosu, günümüz jeopolitik tiyatrosunda da bir tekerrürden ibaret olarak karşımıza çıkmaktadır. Yarın sandık başına gidecek olan Ermenistan’da, Nikol Paşinyan yönetiminin içine düştüğü durum, bir asır önceki "maşa olma" basiretsizliğinin modern bir izdüşümüdür. Dün Çarlık Rusya’sının bölgesel emellerine figüran yazılan komitelerin yerini, bugün Batı ile Rusya arasındaki küresel nüfuz savaşında Ermenistan’ı bir cephe hattı ve diplomatik aparat hâline getiren Paşinyan iradesi almıştır. "Ermeni İddialarına Tarihî Reddiye" adlı bu çalışmamızın bütününde ortaya koyduğumuz vesikalar net bir şekilde ispatlamaktadır ki; küresel güçlerin vaatlerine aldanarak kendi coğrafyasına, komşularına ve tarihî gerçeklere sırtını dönen aktörler, nihayetinde yalnızca birer maşa olarak kullanılmaya mahkûmdur. Ermenistan halkının yarın yapacağı seçim, sadece bir hükûmet tercihi değil; bir asırdır değişmeyen bu jeopolitik taşeronluk ve kukla olma kıskacından kurtulup kurtulamayacaklarının da bir göstergesi olacaktır.